Herkes wiki’nin başarıyı kaşıkla yedireceğini sanıyordu. Net süreçler. Düzenli org chart’lar. Saçmalık.
İş yerindeki yazılmamış kurallar — o görünmez tuzaklar — her şeyi altüst eder. Terfileri, güveni, maaşını onlar belirler. Kulak asmazsan laptop’lu Sisifos olursun. Çözersen? Seni görmezden gelemezler.
Sonika post’unda tam isabet ettirmiş. Ama lafı uzatmayalım.
Her tech şirketinin iki tür kuralı var: wiki’dekiler ve günlük hayatı yöneten yazılmamış olanlar 🤷
Tam isabet. Amazon Leadership Principles’ları her yere yapıştırmış — müşteri takıntısı! sahiplenme! — ama ben VP’lerin toplantılarda ciddiyetle baş sallayıp sonra çeyrek hedefleri tutturmak için özellikleri doğramasını izlerdim. İkiyüzlülük mü? Yok canım, sadece insanlık hali. (Ya da kurumsal. Fark etmez.)
Burada Merdiveni Aslında Kim Tırmanıyor?
Org chart’lar da yalan.
All-hands’lere bak. Alkışları kim topluyor? Haftalık MVP’leri bugsuz diye değil, ne pahasına olursa olsun basan kod kovboyu mu? Yoksa PR’ları tez gibi yazan doküman sihirbazı mı?
Şirketler bir şey vaaz eder, başkasını ödüllendirir. Benim yorumum: feodal sistem. Uzmanlar fiefdom’larının etrafına hendek kazar; generalistler saray soytarısı gibi herkesi büyüler. Yanlış seçersen iki yılda demode olursun — hele layoff’lar sonrası “çok yönlü” demek “en son kovulurum” anlamına geliyor.
Terfileri izle. Değerler sayfalarından ziyade özellikler bağırıyor.
Sonika demiş ya: yükseleleri dikkatle süz. Haklı. Ama derine in — sadıklar mı yoksa bozucular mı? Seçimin yolunu belirler.
Kararlar: Slack Kaosu mu Toplantı Tiyatrosu mu?
Yanlış kanal, yanlış mesaj. Kariyer intiharı.
Sihir Jira epic’lerinde mi oluyor? Geyik Slack ping’lerinde mi? Yoksa büyük şov öncesi “hazırlık” 1:1’lerde mi?
Slack’i savaş odası yapan takımlar gördüm — fikirleri patlat, anında iterasyon. Diğerleri? Resmi doküman yoksa öl. Uyumsuz kalırsan CEO’ya mail atan stajyer gibi görünürsün.
Pro ipucu: senior’ları gölge gibi takip et. Nabızlarını tut. Async mi? Ticket’ları yorum bombardımanına tut. Canlı mı? Standup’ları gasp et.
Ve o toplantı öncesi toplantı — saf altın. Uyum orada tamamlanır; gerisi tiyatro. Kaçırırsan sunumun çakılır.
Suçlama Oyunu mu Suçsuz Post-Mortem mi?
İşler ters gider. E şimdi?
Gece 2’de outage. Lansman batar. Parmaklar mı uçuşur, yoksa ekip ders için mi toplanır?
Suçlama kültürü? Her şeyi CYA yap. Üç kere kontrol et. Dokümanla adeta işini kurtar — çünkü öyle.
Suçsuz olanlar? Çılgınca ship et. Yenilik yap. (Psikolojik güvenlik boş laf değil; roket yakıtı.)
Erken test et. Başkalarının kazıklarını izle. Sıra sana gelince? Geç kaldın.
Mentorlar: Samimiyet Yapma, Sorgula
Tek başına keşif berbat.
Hiyerarşinin ortasındaki biriyle kahve iç — patronun değil. “Gerçek onay hilesi ne?” Bam. İstihbarat.
Sonika buna yükleniyor. Akıllıca. Ama keskin taraf: ters köşecileri seç. Direkt zincir? Filtreli gerçek. Dışarıdakiler lafı gediğine koyar.
Soru: “Sıfırdan başlasan pişmanlığın ne olurdu?” Cevapları? Senin hile kodun.
Neden Bu Kurallar Artık Her Zamankinden Önemli?
Tech acımasız. Layoff’lar pusuda. AI işleri kemiriyor.
Yazılmamış kurallar? Kalkanın onlar. Wiki’nin parlak GUI’sinin altındaki OS. Çöz, güveni çabuk kur. Etki ship et. Comp zamını pazarla.
Kurumsal laf ebeliği buna “politika” der. Lütfen. Bu hayatta kalma. Sessiz kurallar oyunu yönetir — Sonika’nın dediği gibi futbol huddle’ından hokey golüne.
Cesur tahminim: beş yılda, remote kalıcı olunca bu kurallar katılaşır. Su soğutucusu muhabbeti yok, bilinçli çözmezsen sessiz kovulursun.
Uyum sağla. Yoksa kenara çekilirsin.
Bak, tech meritokrasi masallarını sever. Ama insan insanlığını yapar. Ödüller yetenekliden ziyade kurnazlara akar.
Tek paragraf tirad: şirketler “düz yapılar” diye övünür, fısıltı ağlarını terfi ettirir. Wikiler tozlanır, Slack klikleri vurur. Yeni gelenler prensiplere amin der, veteranlar sırıtır — gerçek kodun sözlü gelenek olduğunu bilirler. Giriş yap. Ya da patla.
